ชวนรู้จัก “ปลาออร์ฟิช” เชื่อเป็นพญานาค หลังโผล่ในไทยตัวแรก ไม่เกี่ยวเรื่องอาเพศ

สตูลพบปลาพญานาค หรือ ออร์ฟิช ยาว 2.4 เมตร ตัวแรกของไทย นักวิชาการระบุปัจจัยเกิดจากกระแสน้ำที่เปลี่ยน ความเชื่ออาเพศไม่เกี่ยว พร้อมส่งพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติศึกษาต่อ

วันที่ 4 มกราคม ที่สำนักงานประมงจังหวัดสตูล นักวิชาการประมงปฏิบัติการ สำนักงานประมงจังหวัดสตูล พร้อมเจ้าหน้าที่ นำปลาออร์ฟิช หรือที่ชาวบ้านเรียกปลาพญานาค หรือปลาริบบิ้น ตัวแรกของประเทศไทยพบที่บริเวณเกาะอาดัง และเกาะลิบง ขณะที่ติดเรืออวนดำชาวประมง ก.เทพเจริญพร 15 เมื่อวันที่ 3 ม.ค. 2567 โดยชาวประมงที่พบเห็นว่าเป็นปลาที่แปลกและหายาก จึงมอบให้กับทางประมงจังหวัดสตูล

เจ้าหน้าที่นำมาตรวจสอบพบว่ามีความยาวถึง 2 เมตร 40 เซนติเมตร เป็นขนาดไม่โตเต็มวัย  จัดเป็นปลาที่มีกระดูกสันหลังยาวที่สุดในโลก ถ้าโตเต็มวัยจะยาวถึง 11 เมตร กว้างประมาณ 1 คืบ ลำตัวไม่พบบาดแผล โดยมีครีบเป็นสีแดงอมชมพูยาวตลอดทั้งตัว มีหนวดยาว ลำตัวยาว มีเกล็ดสีเงิน ครีบสีแดงที่หัว จึงเป็นสัตว์น้ำที่หาชมได้ยาก มักจะอาศัยอยู่ในทะเลน้ำลึกระดับ 1,000 เมตรขึ้นไป

นางสาวอภิรดี ณ ไพรี นักวิชาการประมงปฏิบัติการ สำนักงานประมงจังหวัดสตูล กล่าวว่า ปลาออร์ฟิชหลังได้รับมาจากชาวประมงเตรียมนำส่งพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ เพื่อไว้ให้รุ่นหลังได้ศึกษา เพราะเชื่อว่าเป็นครั้งแรกที่พบในไทยโดยชาวประมง ซึ่งชาวประมงอาจจะเคยเจอแล้วแต่เขาอาจไม่ทราบ อาจจะคิดว่าเป็นปลาดาบ สำหรับปลาออร์ฟิช หรือที่บ้านๆ เรียกปลาพญานาค หรือปลาริบบิ้น มีลักษณะการว่ายจะพลิ้วๆ ไปมา จะเจอในทะเลน้ำลึก 1,000 เมตรขึ้นไป

การพบในทะเลอันดามัน จ.สตูล ในครั้งนี้ ไม่ได้มีการบ่งชี้อะไร บ้างมีความเชื่อว่าชายฝั่งจะเจอภัยพิบัติหรืออาเพศ เป็นความเชื่อเฉยๆ แต่ทางวิทยาศาสตร์เป็นการอพยพย้ายถิ่นฐาน อาจเนื่องจากกระแสน้ำที่เปลี่ยนไป

ทางด้าน ดร.เจษฎา เด่นดวงบริพันธ์ อาจารย์ประจำภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โพสต์ภาพพร้อมข้อความผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัว Jessada Denduangboripant ว่า

จากรายงานการพบปลาออร์ฟิซ (Oarfish) ปลาทะเลที่สามารถพบได้ในระดับน้ำที่ลึกมาก จากเรือประมง ก.เทพเจริญพร 15 บริเวณเกาะอาดัง อ.ละงู จ.สตูล เมื่อวันที่ 3 ม.ค. 2567

หลังจากนี้ทางสำนักงานประมงจังหวัดสตูลได้เก็บตัวอย่างและจะนำไปเก็บรักษาไว้ที่องค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติเพื่อไว้ศึกษาในโอกาสต่อไป

ป.ล. เน้นอีกครั้งครับว่า ปลาตัวนี้ติดอวนล้อมปลากลางน้ำทะเล ในฝั่งทะเลอันดามันครับ ไม่เกี่ยวอะไรกับแผ่นดินไหว สึนามิที่ญี่ปุ่น

และที่บอกว่า การเจอปลาออร์ฟิชแปลว่าจะเกิดแผ่นดินไหวนั้น ก็เป็นแค่ความเชื่อตามๆ กันมาครับ (จริงๆ ส่วนใหญ่ที่เจอมันขึ้นมาผิวน้ำ ก็เพราะมันป่วยหรือใกล้ตาย)

คาดว่าครั้งนี้ที่มันมาใกล้ทางฝั่งไทย เพราะน้ำทะเลมหาสมุทรอินเดียมีการเปลี่ยนแปลงของกระแสน้ำเกิดขึ้นครับ เรียกว่า ปรากฎการณ์ Indian Ocean Dipole (IOD) ทำให้มหาสมุทรอินเดียบริเวณเขตศูนย์สูตร มีอุณหภูมิผิวน้ำทะเลเย็นผิดปกติ